Luisita Magsasaka


Ang katumbas ng P9.50 (At iba pang katotohanang inungkat ng masaker sa Hacienda Luisita) Enero 2005

Author: Renato Reyes Jr.

Draft Primer hinggil sa Luisita massacre na sinulat ni Lisa Ito apat na taon na ang nakaraan
(di ko na mahanap yung Final PDF file nito eh)

Para sa mga manggagawang bukid ng Hacienda Luisita, take-home pay na P9.50* kada linggo ang kapalit ng daantaong pagbubungkal nila at ng kanilang mga ninuno sa lupaing inangkin ng mga Cojuangco. Para naman sa amo nilang ganid sa tubo, tila P9.50 lang rin ang halaga ng buhay na nilagas ng bala noong ika-16 ng Nobyembre 2004 — halagang ‘di sasapat upang makabili ng isang lata ng sardinas, o kaha ng sigarilyong Fortune.

Ano nga ba ang tunay na halaga ng paggawa, lupa at karapatang-pantao? Timbangin natin kung bakit makatarungan ang pag-aaklas ang masang anakpawis sa halip na magtiis sa buhay-barya.

KAKAPUSAN NG KARAMIHAN = KASAGANAAN NG IILAN

Nobyembre 6, 2004 nang simulan ang welga sa Central Azucarera de Tarlac (CAT), ang pinakamalaking pagawaan ng asukal sa buong Luzon. Bunsod ito ng umiiral na kalagayan sa asyenda kung saan matutunghayan ang karangyaan ng iilan samantalang kasalatan naman sa kabuhayan ng nakararami.

Ang mga sumusunod ay napapaloob sa 6,453 ektaryang asyenda na pag-aari ng angkan ng Cojuangco-Aquino, isa sa pinakamakapangyarihang pamilya sa ekonomiya at pulitika sa Pilipinas:
• 4,915.75 ektaryang lupaing agrikultural
• Ang CAT, kung saan pinoproseso ang tubo upang gawing asukal matapos ang kabyawan (anihan)
• Mga istruktura tulad ng Mall, 70-ektaryang Golf Course,at 500-ektaryang Industrial Park
• ‘Di bababa sa limang malalaking kompanya na humahawak sa iba’t ibang negosyo sa asyenda

Sa mga ito kumakamal ng sagad-sagarang tubo ang mga Cojuangco. Ngunit nananatiling maralita ang masang tagalikha ng yamang kanilang tinatamasa: mga manggagawa at manggagawang-bukid na walang lupa.

• Ang mga manggagawang-bukid na bumubuo sa kalakhan ng lakas-paggawa ng asyenda ay sumasahod ng P194 lamang kada araw, at pinahihintulutang magtrabaho nang isa hanggang dalawang araw lamang kada linggo. Dahil sa pagkakabaon sa utang, madalas ay P9.50 na lamang ang aktwal na naiuuwing sahod.

MAKATARUNGANG WELGA = PANDARAHAS NG ESTADO

‘Di-makataong pasahod, kawalan ng benepisyo, at pagsupil ng awtoridad ang tumatahi sa pinagsanib na laban ng dalawang unyon sa asyenda. Magkasunod na nag-welga ang ULWU o United Luisita Workers Union (unyon ng mga manggagawang-bukid) at ang CATLU o Central Azucarera de Tarlac Labor Union (unyon ng mga manggagawa ng azucarera) dahil sa union-busting at pagmamatigas ng management ng Hacienda Luisita Incorporated (HLI) sa negosasyon para sa isang makabuluhang Collective Bargaining Agreement (CBA).

Ang mga makatarungang HILING ng mga unyon mula sa management:

CATLU
• P100 across-the-board wage increase
• Signing Bonus
• Gratuity Pay

ULWU
• Pagtaas sa sahod
• Libreng serbisyo mula sa St. Martin de Porres Hospital ng CAT
• Mga benepisyong tulad ng Christmas at Service bonus

Ang TUGON ng pamilya Cojuangco at ng mga kasabwat nila:

• Tuso at sapilitang pagtanggal ng management sa 327 manggagawang-bukid, kasama ang mga lider ng ULWU at pakikipagsabwatan sa iilang bayarang indibidwal sa CAT.

• “Assumption of Jurisdiction” order na nagpapatunay na kasangkot ang Department of Labor and Employment (DOLE), sa pangunguna ni Sec. Patricia Sto. Tomas na buwagin ang welga at dahasin ang mga manggagawa.

• Panghihimasok ng Northern Luzon Command ng AFP sa usaping sibilyan

• Masaker ng mga manggagawang-bukid – Ang nabigong limang beses na tangkang pagbuwag ng mga pulis at militar sa piketlayn gamit ang water cannon, tear gas, truncheon, at baril. Humantong ito sa pagkakapaslang ng pitong welgista noong hapon ng Nobyembre 16, 2004. Nagpapatuloy ang pandarahas at pamamaslang sa pangunguna ng mga militar at mga bayarang goons. Disyembre 8, pinaslang ang Tagapangulo ng Alyansa ng Magbubukid sa Tarlac, si Ka Marcing na susing testigo sa naganap na masaker.

ANO ANG MGA UMIIRAL NA KALAGAYAN NA NAGBUNSOD NG PAG-AAKLAS SA HACIENDA LUISITA? KAWALAN NG LUPA

Ang mga magbubukid na daantaong nagbungkal ng lupain ng Compania General de Tabacos de Filipinas (TABACALERA) — ang mga ninuno ng mga manggagawang-bukid ng Hacienda Luisita — ang tunay na may-ari ng lupa sa asyenda.

Ngunit ang lupain ng asyenda ay patuloy na inaangkin ng mga Cojuangco sa pamamagitan ng mga sumusunod:

1. ISTORIKAL AT ILIGAL NA PANGANGAMKAM SA LUPA
Noong 1957, binili ni Jose Cojuangco, Sr. ang CAT at ang Hacienda Luisita mula sa TABACALERA gamit ang pera ng mamamayan bilang puhunan: utang mula sa Government Service Insurance System at Manufacturers’ Trust Company sa New York. Ang huli ay ginarantiya ng international reserve ng bansa na inaprubahan ng Bangko Sentral ng Pilipinas sa kondisyong ipapamahagi ito sa maliliit na magsasaka. Lumipas ang ilang dekada ngunit hindi tinupad ang napagkasunduang pamamahagi ng lupa sa mga magbubukid.Nang maging Pangulo si Corazon Cojuangco Aquino noong 1986, nakaiwas ang kanyang pamilya na ipatupad ang repormang agraryo alinsunod sa desisyon ng Manila-Regional Trial Court noong 1985. Isa sa mga inkorporador ng Tarlac Development Corporation (TADECO), ipinagtibay ni Aquino ang pag-angkin ng kanyang angkan sa asyenda sa pamamagitan ng Comprehensive Agrarian Reform Law (CARL) noong 1988.

2. STOCK DISTRIBUTION OPTION (SDO)
• Ano ang SDO?
Niligalisa ng CARL ang iba’t ibang anyo ng huwad na repormang agraryo katulad ng “stock transfer scheme”, kung saan sapi (shares) ang ibinibigay ng panginoong-maylupa sa halip na aktwal na pamamahagi ng lupa. Ipinatupad ang “stock transfer scheme” sa Hacienda Luisita sa ngalang SDO.
• Paano ito ipinatupad?
Itinatag ang HLI bilang spin-off corporation ng TADECO na magpapamahagi ng capital stock sa mga benepisyaryong manggagawang-bukid (“co-owners”) ayon sa stock distribution plan. Sa SDO, inalisan ang mga manggagawang-bukid ng kanilang istorikal na karapatang ariin ang lupaing binubungkal. Napilitan ang mga magbubukid na sumang-ayon sa SDO dahil sa pinagsamang panlilinlang, pananakot at pandarahas ng mga Cojuangco.
• Ano ang epekto nito?
Walang naganap na makabuluhang pagbabago sa salat na kabuhayan ng mamamayan sa 14 taong pag-iral ng SDO. Lalo silang naghirap dahil binawasan ang mandays (takdang araw ng paggawa) mula 4-5 araw hanggang 1-2 araw kada linggo mula 1990. Ito ay dulot ng patakarang land conversion at mekanisasyon. Kasabay na lumiit ang sapi nila dahil nakabatay ‘shares of stock’ sa dami ng mandays. 3. LAND CONVERSION

Unti-unti ring nagpapalit-gamit ng lupain ang asyenda upang gawing golf course, industrial park, at iba pa. Simula 1995, nireklasipika para sa kumbersyon ang 3,290 ektarya ng kabuuang 4,915 ektaryang lupaing agrikultural. Naibenta na ang 500 ektarya sa mga korporasyong Hapon. May lupaing nakalaan para sa Subic-Clark-Tarlac Expressway Project na nakatakdang gawin mula 2003-2005.

Itinutulak ng mga Cojuangco ang land conversion dahil malaki ang kikitain nila mula rito. Mahigpit naman itong tinututulan ng mamamayan dahil katumbas nito ang malawakan at permanenteng pagpapatalsik ng mga magbubukid at manggagawang-bukid sa kanilang sariling lupa.

Ang kasaysayan ng Hacienda Luisita ay patunay sa PAG-IRAL NG MONOPOLYONG KONTROL SA LUPA.

PAGGAWA

Kinikilala sa Konstitusyon ang karapatang magwelga ng mga manggagawa. Ngunit ito’y nilalapastangan
ng mga malaking namumuhunan sa tulong ng kanilang mga abugado at ng DOLE sa paggamit ng “Assumption of Jurisdiction” (AJ) na nakasaad sa Artikulo 263 (g) ng Labor Code at mga kontra-welgang batas-paggawa. Ginamit ang AJ mula pa noong panahon ng diktaduryang Marcos hanggang ngayon upang supilin ang mga makatarungang welga ng mga manggagawa, gaya ng nangyari sa welga ng manggagawa sa Nestle, Jac Liner at SM.

Hatol na kamatayan ang katumbas ng pagbaba ni DOLE Secretary Patricia Sto. Tomas ng AJ order sa mga welgista noong Nobyembre 10, 2004. Sa pamamagitan nito at ng walang-basehang deklarasyon na ”iligal” ang welga, mistulang ipinagtanggol ni Sto. Tomas ang mga pumaslang sa mga manggagawang-bukid.

Sinasalamin ng kaso ng Hacienda Luisita ang PAG-IRAL NG MAPANUPIL NA PATAKARAN AT BATAS-PAGGAWA SA BANSA.

KARAPATANG-PANTAO

Matagal nang militarisado ang malawak na lupain ng asyenda. Ang Yellow Army na nagmula pa noong panahon ni Aquino at ang 69th Infantry Battalion ay ginamit upang maghasik ng takot sa lahat ng tumututol sa umiiral na kaayusan dito.

Kasuklam-suklam na krimen ang mga naganap na pamamaslang ng tropang militar. Pito ang namatay, mahigit 40 ang nasugatan, 114 ang iligal na inaresto, at marami pa ang nawawala hanggang ngayon. Ang di-makatwirang paggamit ng tropang militar sa pagbuwag ng welga ay nagpapakita ng sabwatan sa pagitan ng pamilya Cojuangco at ng mga opisyal ng estado. Ang Pangulo ng bansa – si Gloria Macapagal-Arroyo bilang Commander in Chief ng AFP –ang may kapangyarihang magpahintulot sa militar upang manghimasok sa asyenda.

Hindi natapos sa masaker noong Nobyembre 16 ang karahasan. Noong Disyembre 8, pinatay ng mga sundalo si Marcelino Beltran, Jr., Pangulo ng Alyansa ng Magbubukid ng Tarlac, provincial vice-chairperson ng Anakpawis, at susing testigo sa masaker. Marami pa ang naitalang kaso ng pandarahas at pananakot sa mga welgista hanggang ngayon.

Sinasalamin ng masaker sa Hacienda Luisita ang PAG-IRAL NG PASISMO AT MILITARISASYON SA KANAYUNAN.

PAG-IRAL NG NAKAKABUSABOS NA KAAYUSAN = PAGLABAN NG MAMAMAYAN

SINO ANG DAPAT MANAGOT?

• Ang AFP at PNP
• Ang pamilya Cojuangco-Aquino
• DOLE Secretary Patricia Sto. Tomas
• Pang. Gloria Macapagal-Arroyo

ANO ANG TUNGUHIN NG ATING LABAN?

• Katarungan para sa mga biktima ng masaker sa Hacienda Luisita! Papanagutin ang mga pumaslang kina Jhaivie Basilio, Adriano Caballero, Jhune David, Jesus Laza, Jaime Pastidio, Juancho Sanchez, Jessie Valdez at Ka Marcelino Beltran!

• Singilin ang pahirap na rehimeng Arroyo, ang angkang Cojuangco-Aquino, si DOLE Secretary Patricia Sto. Tomas at ang mga kasangkot nila sa PNP at AFP!
• Ipagtagumpay ang welga sa Hacienda Luisita! Suportahan ang pakikibaka ng mga manggagawa at manggagawang-bukid para sa lupa, sahod, trabaho, at karapatan. Ibalik sa trabaho ang 327 na tinanggal na manggagawang-bukid at opisyales ng ULWU! Ipaglaban at kamtin ang makatarungang CBA!
• Ibasura ang mga mapanupil na batas-paggawa at mga patakaran ng huwad na reporma sa lupa! Ipasawalang-bisa ang “Assumption of Jurisdiction” sa Labor Code at Stock Distribution Option. Itigil ang militarisasyon sa welga at kriminalisasyon sa mga pakikibakang unyon! Itigil ang pagpapalit-gamit sa lupa!
• Ipatupad ang tunay na repormang agraryo at pambansang industriyalisasyon!


1 Comment so far
Leave a comment




Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s



%d bloggers like this: